Yangi bozorlar mutaxassislarini tayyorlash milliy markazi

Markaz haqida

1994-yilda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 8-iyundagi 285-son “Toshkent” Respublika fond birjasining samarali faoliyatini taʼminlash va qimmatli qog‘ozlar bozori infratuzilmasini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qaroriga muvofiq Qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarini tayyorlash milliy markazi tashkil etildi. U xususiylashtirish, aksiyalashtirish, qimmatli qog‘ozlar, ko‘chmas mulk va tovarlar bozorlari, baholash hamda birja faoliyati sohasida mutaxassislar tayyorlashni boshlagan O‘zbekistondagi birinchi o‘quv muassasasi bo‘ldi. Uning tashkil etilishida Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, “Toshkent” Respublika fond birjasi, mamlakatdagi taniqli moliyaviy kompaniyalar va xususiy shaxslar tashabbus ko‘rsatgan.

1994-yildan boshlab Markaz respublikada shakllanayotgan qimmatli qog‘ozlar bozori uchun “Aksiyalashtirish. Qimmatli qog‘ozlar bilan operatsiyalar” o‘quv dasturi asosida mutaxassislar tayyorladi. Shu yil aprel oyida tashkil etilgan “Toshkent” Respublika fond birjasi aʼzolarining asosiy qismi Markazda tahsil olib, birjada operatsiyalarni amalga oshirish, korxonalarni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish jarayonlarida ishlash uchun zarur bilimlarni egalladi. Markaz bitiruvchilari davlat tasarrufidan chiqarish mexanizmlari, mahalliy va xorijiy tajribani o‘zlashtirgan holda keng ko‘lamli xususiylashtirishning faol ishtirokchilariga aylandi. Natijada respublikada davlat mulki negizida qariyb 5000 ta aksiyadorlik jamiyati tashkil etildi.

Respublikada ko‘chmas mulk bozorining rivojlanishi va Respublika ko‘chmas mulk birjasining muvaffaqiyatli faoliyati ushbu soha uchun, avvalo, birja brokerlarini tayyorlash zaruratini yuzaga keltirdi. 1995-yildan boshlab Qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarini tayyorlash milliy markazi “Ko‘chmas mulk bilan operatsiyalar” dasturini amalga oshirib, ko‘chmas mulk bozori mutaxassislarini tayyorlash jarayoniga qo‘shildi va Respublika ko‘chmas mulk birjasi uchun asosiy kadrlar tayyorlash markaziga aylandi.

1996-yilda Qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarini tayyorlash milliy markazi mamlakat tovar-xomashyo birjalari uchun brokerlar tayyorlashni boshladi. Markazda ishlab chiqilgan “Tovar-xomashyo birjalaridagi operatsiyalar” o‘quv dasturi mamlakat birja tovar bozorida vositachi sifatida ishlash uchun zarur bo‘lgan deyarli barcha bilim komponentlarini qamrab oldi. Markaz bitiruvchilari respublikadagi yirik tovar-xomashyo birjalari, universal agrosanoat birjasi va boshqa birjalarning brokerlar tarkibining asosiy qismini tashkil etdi.

Respublikada mulk institutlarining shakllanishi mulkni sifatli baholash zaruratini keltirib chiqardi. 1999-yilda O‘zbekiston Respublikasining “Baholash faoliyati to‘g‘risida”gi qonuni qabul qilinishi davlat, mulkdorlar, huquqni muhofaza qiluvchi organlar va boshqa buyurtmachilar topshirig‘iga binoan korxona yoki obyektlarni belgilangan qoidalar asosida baholay oladigan professional mustaqil baholovchilarni tayyorlash ehtiyojini belgilab berdi. Professional baholovchilarni tayyorlashni boshlagan birinchi taʼlim tashkiloti Qimmatli qog‘ozlar bozori mutaxassislarini tayyorlash milliy markazi bo‘ldi. 1990-yillar oxirida ishlab chiqilib o‘quv jarayoniga joriy etilgan “Mol-mulkni baholash” kursi ko‘plab baholovchilarga ushbu sohada bazaviy bilimlarni egallash imkonini berdi; ularning ko‘pchiligi hozir ham baholash xizmatlari bozorida faoliyat yuritmoqda.

Markazning o‘n yetti yillik faoliyati davomida 9000 nafardan ortiq mutaxassis tayyorlandi. 8000 nafardan ortiq bitiruvchi attestatsiyadan muvaffaqiyatli o‘tib, Davlat mulki qo‘mitasi hamda Qimmatli qog‘ozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish markazining malaka attestatlarini oldi. Ular bugungi kunda mahalliy fond, birja tovar bozorlari, ko‘chmas mulk va baholash xizmatlari bozorlaridagi professional kadrlarning asosiy qismini tashkil etadi.

Nodavlat taʼlim muassasasi “Yangi bozorlar mutaxassislarini tayyorlash milliy markazi” o‘z muassisi tomonidan yaratilgan baza asosida faoliyat yuritadi, to‘plangan salohiyat va anʼanalarni saqlaydi hamda rivojlantiradi.